1. HUKUKİ BOYUTUYLA TAPU HARCI NEDİR?

Hukuk terminolojisinde "harç", devletin sunduğu belirli bir kamu hizmetinden yararlanan kişilerin, bu hizmetin maliyetine katılmak amacıyla kanuna dayanarak ödedikleri parasal değerdir. Vergi ile harç arasındaki en temel fark; verginin karşılıksız olması, harcın ise spesifik bir kamu hizmetinin (örneğin tapu tescil işlemi, mahkeme süreci, noter işlemi) karşılığı olmasıdır.

Türkiye'de tapu işlemlerinden alınacak harçlar, 492 Sayılı Harçlar Kanunu'na tabidir. İlgili kanunun 57. maddesi ve devamı hükümleri ile kanuna ekli (4) sayılı tarife, tapu ve kadastro işlemlerinden alınacak harçları düzenlemektedir. Bir gayrimenkulün (konut, işyeri, arsa, tarla vb.) mülkiyetinin el değiştirmesi, üzerine intifa hakkı, sükna hakkı veya ipotek gibi ayni hakların tesis edilmesi, miras yoluyla intikal etmesi gibi tüm işlemler, kural olarak harca tabidir.

Tapu harcı mükellefiyeti, tapu sicil müdürlüğünde işlemin yapılması ve resmi senedin imzalanması (tescil) anında doğar. Harç ödenmeden tapu işlemlerinin tamamlanması ve mülkiyetin devredilmesi yasal olarak mümkün değildir.

2. TAPU HARCINI KİM ÖDER? ALICI MI, SATICI MI?

Toplumda ve emlak piyasasında genellikle tapu harcının tamamının alıcı tarafından ödeneceğine dair yanlış bir kanı veya yerleşmiş bir ticari teamül bulunmaktadır. Ancak 492 Sayılı Harçlar Kanunu'nun açık hükmü gereğince, tapu harcının mükellefi hem alıcı hem de satıcıdır.

Kanun, mülkiyetin devri işlemlerinde harcın, işlemin taraflarından (devreden ve devralan) ayrı ayrı alınmasını emreder. Satış işlemlerinde kanuni oran, her iki taraf için devir bedeli üzerinden %2 (binde 20) olarak belirlenmiştir. Dolayısıyla toplam harç oranı %4'tür (binde 40).

Hukuki Değerlendirme: Taraflar kendi aralarında yapacakları bir sözleşme ile harcın tamamının alıcı veya satıcı tarafından ödeneceğini kararlaştırabilirler. Bu, Borçlar Hukuku'nun sözleşme serbestisi ilkesi gereği iç ilişkide geçerlidir. Ancak devlet (Maliye), bu özel sözleşmeye bakmaz. Vergi hukuku açısından mükellefiyet devredilemez. Eğer satıcı payına düşen %2'lik harç ödenmemişse, vergi dairesi doğrudan satıcıya başvurarak bu bedeli cezası ve gecikme faiziyle birlikte talep etme hakkına sahiptir. Tarafların kendi aralarındaki anlaşmalar, yalnızca sonrasında birbirlerine rücu etme (yansıtma) hakkı doğurur.

3. İŞLEM TÜRLERİNE GÖRE TAPU HARCI HESAPLAMA YÖNTEMLERİ

Tapu harcı hesaplaması, yapılacak mülkiyet devri veya ayni hak tesisi işleminin hukuki niteliğine göre büyük farklılıklar gösterir. En çok karşılaşılan işlemlere göre hesaplama yöntemleri aşağıda detaylandırılmıştır:

A. Gerçek Satış İşlemlerinde Tapu Harcı Hesaplama

Klasik bir gayrimenkul (ev, arsa, dükkan) satışında, tapu harcı hesaplamasına esas alınacak matrah (değer), taraflarca beyan edilen gerçek satış bedelidir. Ancak bu bedel, ilgili belediyeden alınacak Emlak Vergisi Değerinden (Rayiç Bedel) düşük olamaz.

• Oran: Alıcıdan %2, Satıcıdan %2 olmak üzere toplam %4.
• Hesaplama Örneği: Tarafların 5.000.000 TL bedelle anlaştığı ve tapuda bu bedeli beyan ettikleri bir konut satışı düşünelim.
  • Alıcının ödeyeceği harç: 5.000.000 x %2 = 100.000 TL
  • Satıcının ödeyeceği harç: 5.000.000 x %2 = 100.000 TL
  • Toplam devlete ödenecek harç: 200.000 TL'dir.

B. Bağışlama (İvazsız İntikal) İşlemlerinde Tapu Harcı

Bir kimsenin gayrimenkulünü hiçbir bedel karşılığı olmaksızın (ücretsiz olarak) eşine, çocuğuna veya üçüncü bir kişiye devretmesi işlemine bağışlama denir. Bağışlama işlemlerinde tapu harcı oranı farklıdır ve sadece lehine bağış yapılan (devralan) kişiden tahsil edilir.

• Oran: Kanuna ekli tarifeye göre bağışlama işlemlerinde harç oranı binde 68,31'dir (Yaklaşık %6,83). Bu oran tek taraflı olarak ödenir.
• Muris Muvazaası (Mirasçılardan Mal Kaçırma) Riski: Uygulamada, yüksek olan bağışlama harcını ödememek için, babanın çocuğuna aslında bedelsiz verdiği evi tapuda "satış" gibi göstererek %4 harç ödediği sıklıkla görülmektedir. Bu yasa dışı işlem, hukuken "Nispi Muvazaa" teşkil eder. Baba vefat ettikten sonra, diğer mirasçılar (örneğin diğer kardeşler) "Muris Muvazaası Nedeniyle Tapu İptal ve Tescil Davası" açarak bu satışı iptal ettirebilirler. Bu nedenle, hangi işlem yapılıyorsa tapuda onun gerçeğe uygun şekilde yapılması ileride telafisi imkansız hukuki sorunları engeller.

C. Trampa (Takas) İşlemlerinde Harç Hesaplama

Trampa, bir malın başka bir mal ile değiştirilmesidir (Örneğin bir ev ile bir arsanın takası). Trampa işlemlerinde, değiştirilen gayrimenkullerden emlak vergisi değeri yüksek olanı harç hesaplamasına esas alınır.

• Oran: Yüksek olan değer üzerinden her iki taraftan ayrı ayrı %2 (binde 20) oranında harç tahsil edilir.

D. İpotek Tesisi İşlemlerinde Harç

Banka kredisi çekilirken veya bir borca karşılık gayrimenkul üzerine rehin (ipotek) konulurken de tapu harcı doğar. İpotek harcı, ipotek sağlanan borç miktarı üzerinden hesaplanır. Genellikle binde 4,55 (oranlar mevzuat değişikliklerine göre güncellenebilir) civarında bir harç uygulanır. Ancak ticari krediler, esnaf kredileri veya konut finansmanı kanunu (konut kredileri) kapsamındaki işlemler çoğunlukla çeşitli kanunlarla harçtan istisna tutulmuştur.

4. RAYİÇ BEDEL VE GERÇEK SATIŞ BEDELİ KAVRAMLARI ARASINDAKİ FARK

Tapu işlemlerinde tarafların en çok karıştırdığı ve hukuki hatalara düştüğü konu "Rayiç Bedel" kavramıdır.

Emlak Vergisi Değeri (Belediye Rayici): Gayrimenkulün bulunduğu ilçe belediyesi tarafından, sokağın rayici, binanın yaşı, arsa payı gibi kriterler baz alınarak hesaplanan ve o taşınmazın emlak vergisine esas olan asgari değeridir. Bu değer, piyasa koşullarından bağımsızdır ve genellikle serbest piyasadaki gerçek değerin çok altındadır (Örneğin piyasa değeri 10 milyon TL olan bir evin belediye rayici 1.5 milyon TL çıkabilir).

Gerçek Satış Bedeli: Tarafların gayrimenkulün devri için kendi aralarında serbest piyasa koşullarında anlaştıkları ve el değiştiren gerçek para miktarıdır.

Kanuni Zorunluluk: 492 Sayılı Harçlar Kanunu ve 213 Sayılı Vergi Usul Kanunu son derece açıktır: Tapu harcı, gerçek satış bedeli üzerinden ödenmek zorundadır. Ancak bu beyan edilecek gerçek bedel, hiçbir şartta ilgili yılın belediye emlak vergisi değerinden düşük olamaz.

Halk arasında "Belediyeden rayiç bedel kağıdı aldık, tapuda bu bedeli göstersek yeterlidir" şeklinde tamamen asılsız ve yanlış bir inanış vardır. Belediye rayici sadece kanuni bir "alt sınırdır". Eğer siz gayrimenkulü 8.000.000 TL'ye satıyorsanız, belediye rayici 2.000.000 TL olsa dahi tapuda 8.000.000 TL beyan etmek ve bunun üzerinden harç ödemekle yükümlüsünüz.

5. TAPU HARCINI EKSİK BEYAN ETME (DÜŞÜK GÖSTERME) VE AĞIR CEZAİ YAPTIRIMLARI

Gayrimenkul alım satımlarında tapu harcını ve satıcının ödemesi muhtemel Değer Artış Kazancı Vergisini (Gelir Vergisi) düşük ödemek amacıyla, tapu dairesinde satış bedelinin gerçekte olduğundan daha az (genellikle tam belediye rayiç bedeli kadar) beyan edilmesi işlemi, vergi mevzuatı açısından Vergi Kaçakçılığı / Vergi Ziyaı suçuna vücut veren idari bir ihlaldir.

Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB), gelişen teknoloji, bankacılık sistemleri entegrasyonu ve yapay zeka destekli Risk Analiz Sistemleri ile bu işlemleri geriye dönük olarak 5 yıl boyunca denetlemektedir.

Maliye Bu Durumu Nasıl Tespit Eder?

1. Banka Transferleri: Alıcı, tapuda evi 2.000.000 TL göstermesine rağmen, satıcının banka hesabına EFT açıklamasına "Ev bedeli" yazarak 7.000.000 TL göndermişse.
2. Konut Kredisi Kullanımı: Alıcı, evi almak için bankadan 4.000.000 TL konut kredisi çekmiş ve üzerine nakit eklemişse; ancak tapuda satış bedeli 1.500.000 TL gösterilmişse. Bir bankanın evin değerinden daha fazla kredi vermeyeceği aşikar olduğundan, aradaki fark anında Maliye'nin sistemine düşer.
3. İhbar ve Şikayetler: Taraflar arasında sonradan çıkan husumetlerde yapılan şikayetler.
4. Ekspertiz Raporları: Özellikle yabancıya satışlarda veya kredili işlemlerde SPK lisanslı değerleme uzmanlarının hazırladığı raporlar ile tapu beyanı arasındaki uçurumlar.

Eksik Beyan Tespit Edilirse Ne Olur? (Vergi Ziyaı Cezası)

Eğer devlet aradaki farkı tespit ederse, taraflara (hem alıcıya hem satıcıya ayrı ayrı) şu yaptırımları uygular:

• Ödenmeyen harç farkı geriye dönük olarak tahakkuk ettirilir.
• Bulunan harç farkı üzerinden %25 oranında (kanuni güncellemelere tabi olabilir) veya doğrudan harcın bir katı tutarında Vergi Ziyaı Cezası kesilir.
• İşlemin yapıldığı tarihten, tespitin yapıldığı tarihe kadar geçen süre için aylık yüksek oranlarda Gecikme Faizi işletilir.

Sonuç olarak, başlangıçta 100.000 TL az harç ödemek için yapılan bir kurnazlık, birkaç yıl sonra vergi dairesinden gelen 400.000 - 500.000 TL'lik icra ödeme emirleri ile sonuçlanmaktadır.

Pişmanlık Müessesesi (VUK Madde 371) ile Durumun Düzeltilmesi

Eğer geçmişte bir gayrimenkul alım satımında bedeli düşük gösterdiyseniz ve Maliye henüz bu durumu tespit edip size bir yazı (inceleme tebligatı) göndermediyse, hukuken kendinizi koruma şansınız vardır. 213 Sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 371. maddesinde düzenlenen "Pişmanlık ve Islah" müessesesinden yararlanabilirsiniz.

Vergi dairesine verilecek bir pişmanlık dilekçesi ile "Ben gayrimenkulümü alırken/satarken bedeli sehven düşük bildirdim, gerçek satış bedeli şudur" diyerek aradaki harç farkını ve pişmanlık zammını ödeyerek, o korkutucu Vergi Ziyaı Cezasından tamamen kurtulabilirsiniz. Bu işlem e-Devlet veya İnteraktif Vergi Dairesi üzerinden dahi yapılabilmektedir.

6. EKSİK BEYANIN ÖZEL HUKUK YÖNÜNDEN YIKICI SONUÇLARI: ÖNALIM (ŞUFA) DAVASI

Düşük tapu harcı beyan etmenin vergi dairesi boyutu dışında, Mülkiyet Hukuku açısından öyle tehlikeli bir sonucu vardır ki, bu durum kişilerin tüm malvarlığını kaybetmesine neden olabilir. Bu tehlikenin adı: Önalım (Şufa) Hakkıdır.

Türk Medeni Kanunu Madde 732'ye göre; paylı (hisseli) mülkiyete tabi bir taşınmazda, paydaşlardan biri kendi hissesini dışarıdan üçüncü bir kişiye satarsa, diğer paydaşların o hisseyi tapuda gösterilen satış bedeli üzerinden öncelikle satın alma hakkı vardır.

Senaryo ve Hukuki İnceleme: Bir arsanın veya miras kalan bir tarlanın hissesini 10.000.000 TL karşılığında dışarıdan bir satıcıdan aldığınızı varsayalım. Ancak tapu masrafı az çıksın diye belediye rayici olan 2.000.000 TL üzerinden tapuda işlem yaptınız. Tapudaki işlem bittikten sonra, o tarlada küçük bir hissesi bulunan başka bir kişi (paydaş), Asliye Hukuk Mahkemesinde "Önalım Davası" açar. Mahkeme veznesine, tapuda yazan bedeli, yani 2.000.000 TL'yi ve ödediğiniz cüzi tapu harcını depo eder. Hakim kararıyla sizin 10 Milyon TL vererek aldığınız gayrimenkul iptal edilerek, o paydaşın adına tescil edilir. Size de veznedeki 2 Milyon TL ödenir. Anında 8.000.000 TL zarara uğrarsınız.

Böyle bir dava açıldığında, mahkemeye gidip "Sayın Hakim, biz aslında o yeri 10 milyona aldık ama harç az çıksın diye 2 milyon gösterdik" diyemezsiniz. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun ve Yargıtay ilgili hukuk dairelerinin yerleşik içtihatlarında ve Roma Hukukundan gelen evrensel hukuk kaidesinde (Nemo auditur propriam turpitudinem allegans) belirtildiği üzere: "Hiç kimse kendi muvazaasına (danışıklığına/kötü niyetine) dayanarak hak iddia edemez." Resmi belgede yalan beyanda bulunan taraf, bu yalanının sonuçlarına katlanmak zorundadır. Sırf bu hukuki gerçeklik dahi, tapuda gerçek bedelin gösterilmesinin ne kadar hayati olduğunu kanıtlamaktadır.

7. TAPU HARCINDAN MUAFİYET VE İSTİSNA DURUMLARI

Bazı özel durumlarda ve kanuni düzenlemelerle, devlet teşvik veya sosyal devlet ilkesi gereği tapu harcı tahsilatından vazgeçmiştir. Bu muafiyet durumlarından yararlanmak için şartların eksiksiz yerine getirilmesi gerekir.

A. Kentsel Dönüşüm Kapsamında Tapu Harcı Muafiyeti

En yaygın muafiyet alanı, 6306 Sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun (Kentsel Dönüşüm Kanunu) kapsamındaki işlemlerdir. Eski, depreme dayanıksız bir bina riskli yapı ilan edilip yıkıldıktan sonra, yerine yapılan yeni binadaki gayrimenkullerin ilk satışları ve devir işlemleri tapu harcından muaftır.

• Şartlar: Binanın resmi olarak "Riskli Yapı" kararı alınmış ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı sistemine (ARAAD) işlenmiş olması gerekir. Müteahhit ile toprak sahibi arasındaki arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi gereği yapılan devirler ve müteahhidin bu daireleri üçüncü kişilere yapacağı ilk satış işlemi noter ve tapu harcından istisnadır. Ancak bu daireyi müteahhitten alan kişi, bir başkasına satarsa kentsel dönüşüm muafiyeti biter, standart harç ödenir.

B. Şirket Birleşme ve Bölünmelerinde Muafiyet

Kurumlar Vergisi Kanunu kapsamında gerçekleştirilen sermaye şirketlerinin devir, birleşme veya tür değiştirme işlemlerinde, şirket aktifinde kayıtlı gayrimenkullerin yeni şirkete devri sırasında tapu harcı aranmaz. Bu, ticari hayatın devamlılığını teşvik eden önemli bir ekonomik istisnadır.

C. Diğer Özel Kanun Muafiyetleri

• Organize Sanayi Bölgeleri (OSB) ve Endüstri Bölgelerinde yer alan parsellerin tahsisi veya satışı.
• Teknoloji Geliştirme Bölgelerindeki (Teknoparklar) bazı belirli işlemler.
• Diplomatik temsilciliklere ait binaların (karşılıklılık ilkesi çerçevesinde) alım satımları.
• Vakıflar Genel Müdürlüğüne mülhak vakıfların yapacağı bazı gayrimenkul işlemleri harçtan müstesna tutulmuştur.

8. TAPU İŞLEMLERİNDE DÖNER SERMAYE BEDELİ NEDİR?

Tapu müdürlüklerinde işlem yaparken, tapu harcına ek olarak "Döner Sermaye Hizmet Bedeli" adı altında maktu (sabit) bir ödeme daha çıkar. Bu bedel, tapu harcından tamamen bağımsızdır.

Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü, fiziksel arşiv hizmetleri, personel giderleri, kullanılan kırtasiye ve e-devlet (Web-Tapu) sistemlerinin altyapı maliyetleri için bir döner sermaye işletmesine sahiptir. Her yıl yeniden değerleme oranına göre belirlenen bu sabit ücret, işlemin gerçekleştiği yörenin katsayısına (örneğin İstanbul'daki bir ilçe ile küçük bir Anadolu ilçesinin döner sermaye yöre katsayısı farklıdır) göre ufak değişiklikler gösterir. Genellikle devri talep eden (alıcı konumundaki) tarafça ödenir. İşlemden vazgeçilse dahi, resmi incelemeler yapıldığı için döner sermaye bedelinin iadesi genellikle mümkün olmaz.

9. İŞLEMDEN VAZGEÇİLMESİ DURUMUNDA TAPU HARCİNİN İADESİ MÜMKÜN MÜDÜR?

Pratikte sıklıkla karşılaşılan bir diğer senaryo ise; tarafların Web-Tapu üzerinden başvuru yapması, cep telefonlarına gelen SMS sonrası bankaya gidip harçları yatırması, ancak son anda tapu dairesine imza atmaya gitmeden işlemden vazgeçilmesidir (Örneğin kredinin son anda onaylanmaması veya tarafların fiyatta anlaşmazlığa düşmesi).

Hukuki Durum: Tapu harcını doğuran hukuki olay, tapu kütüğüne tescil işleminin (resmi imzanın) atılmasıdır. İmzalar atılmadan önce harç ödenmiş olsa bile işlem tamamlanmadığı için vergi idaresinin bu parayı elinde tutması "Sebepsiz Zenginleşme" teşkil eder. Taraflar, işlemin iptal edildiğine dair tapu müdürlüğünden alacakları bir belge ile ilgili vergi dairesine (veya interaktif vergi dairesi üzerinden) başvurarak yatırdıkları harç bedelinin kendilerine iade edilmesini talep etme hakkına sahiptir.

Ancak işlem tamamlanıp tapu müdürünün onayıyla kütüğe tescil yapıldıktan sonra taraflar "Biz satıştan vazgeçtik, paramızı geri verin" diyemez. Tescil sonrası yapılacak her yeni devir (eski haline getirme) yeni bir satış işlemi sayılır ve tekrar %4 harç ödenmesini gerektirir.

10. GAYRİMENKUL ALIM SATIM SÜREÇLERİNDE AVUKATIN ROLÜ VE HUKUKİ DANIŞMANLIĞIN ÖNEMİ

Gayrimenkul sözleşmeleri ve tapu işlemleri, yüksek meblağların döndüğü ve telafisi güç zararların doğma potansiyeli barındıran hassas süreçlerdir. Birçok vatandaş, sadece emlak komisyoncusu veya harici anlaşmalar ile bu süreçleri yürütmekte, hukuki denetimi göz ardı etmektedir. Oysa bir Gayrimenkul Hukuku alanında çalışan avukattan profesyonel danışmanlık hizmeti almak, ileride doğabilecek milyonlarca liralık zararların önüne geçilmesi için asgariden yapılması gereken bir adımdır.

Bir Avukat Gayrimenkul Devir Sürecinde Neleri Denetler?

1. Takyidat (Kısıtlama) Kontrolü: Satın alınacak evin tapu kaydında; banka ipoteği, icra haczi, vergi dairesi haczi, ihtiyati tedbir kararı, aile konutu şerhi veya intifa hakkı olup olmadığının detaylı incelenmesi. (Sade bir vatandaş bu kavramların hukuki ağırlığını yorumlayamayabilir).
2. Sözleşme Yönetimi: Taraflar arasında imzalanacak "Gayrimenkul Satış Vaadi Sözleşmeleri", "Kapora Anlaşmaları" veya "Ön Sözleşmelerin" Borçlar Kanunu'na ve noterlik mevzuatına uygun şekilde, tarafların haklarını koruyacak cezai şartlarla donatılarak hazırlanması.
3. İmar Durumu ve İskan İncelemesi: Gayrimenkulün yapı kullanma izin belgesinin (iskan) olup olmadığı, belediyede yıkım kararı veya kaçak yapı şerhi bulunup bulunmadığı gibi idari hukuku ilgilendiren detayların araştırılması.
4. Vergi ve Harç Planlaması: Yukarıda detaylarıyla anlatılan gerçek bedel üzerinden yasalara uygun beyan yapılması, önalım hakkı risklerinin analizi, muafiyet şartlarının var ise yasal yollardan kullandırılması konularında hukuki yol haritasının çizilmesi.

Avukatlık mesleği, adaletin tecellisine katkı sunan bir kamu hizmetidir. Bu süreçlerde bir hukukçudan destek almak, lüks değil, hukuki güvenliğin tesis edilmesi için yasal bir gerekliliktir.eza ve infaz hukuku alanında çalışmalar yürüten bir hukuk profesyoneli ile takip edilmesi her zaman en sağlıklı yoldur.

Sonuç

Tapu harcı, sadece gayrimenkul alım satımının formalite icabı ödenmesi gereken bir masraf kalemi değil; devletin mülkiyet güvenliğini sağlamasının karşılığı olan yasal bir yükümlülüktür. Harcın, gayrimenkulün gerçek piyasa değeri üzerinden ve kanunun öngördüğü oranlarda ödenmesi esastır. Bu bedelin, vergi matrahını aşındırmak veya daha az ödeme yapmak saikiyle düşük gösterilmesi; kısa vadede kar gibi görünse de uzun vadede Vergi Ziyaı cezalarından gayrimenkulün önalım davaları ile yitirilmesine kadar giden geri dönüşümsüz mağduriyetler yaratmaktadır.

Gayrimenkul mülkiyetine ilişkin işlemlerde, kulaktan dolma bilgilerle değil, 492 Sayılı Harçlar Kanunu ve ilgili mevzuatın emredici hükümleri doğrultusunda hareket edilmelidir. Hukuki süreçlerin şeffaf, kanuna uygun ve risksiz bir şekilde yürütülebilmesi adına, tarafların işlemi gerçekleştirmeden evvel uzman bir avukattan hukuki danışmanlık almaları, hak kayıplarının önüne geçilmesi adına büyük önem taşımaktadır.

Hukuki Uyarı ve Feragatname: Bu makale içerisindeki tüm bilgi, yorum ve açıklamalar hukuki mütalaa veya resmi danışmanlık niteliği taşımamakta olup, yalnızca okuyuculara genel hukuk kuralları çerçevesinde bilgi verme amacıyla hazırlanmıştır. Mevzuatta, vergi oranlarında ve Yargıtay içtihatlarında zaman içinde yapılabilecek değişiklikler nedeniyle makale içeriğinin güncelliği farklılık gösterebilir. Somut uyuşmazlıklarınız ve işlemleriniz için mutlaka bir avukata başvurmanız tavsiye olunur.